Bank vs. Fundusz Inwestycyjny-cała prawda o bezpieczeństwie naszych pieniędzy. | LifeWays | world famous money ideas

Bank vs. Fundusz Inwestycyjny-cała prawda o bezpieczeństwie naszych pieniędzy.

 „Pieniądze nie są w życiu najważniejsze, ale na liście rzeczy niezbędnych do życia znajdują się niebezpiecznie blisko tlenu”1. Dlatego tak ważne są rozmowy, na tematy dotyczące pieniędzy, a wśród tych tematów merytoryczna odpowiedź na następujące pytania:

Dlaczego wkładając pieniądze do Funduszu Inwestycyjnego (FI), ten pobiera opłaty, podczas gdy Bank za deponowanie pieniędzy na lokatach, nie pobiera opłat?

Kto może zbankrutować: Bank czy FI?

Odpowiedź, na pierwsze pytanie kryje się w wytłumaczeniu tego, na czym zarabia Bank, a co jest źródłem przychodów FI.

Czym jest lokata dla Banku, a czym są odsetki dla Klienta? Wkładając pieniądze na lokatę do Banku, udzielamy jemu pożyczki, w zamian za to, jak każdy pożyczkodawca otrzymujemy odsetki2. Oprocentowanie lokaty to nic innego, jak odsetki, jakie otrzymujemy w zamian za udzielenie pożyczki Bankowi. A lokata to nic innego, jak pożyczka, za którą Bank płaci odsetki. 

W przypadku FI3 jest inaczej, ponieważ wkładając pieniądze do FI on zobowiązuje się do inwestowania powierzonych pieniędzy w naszym imieniu. FI zatrudnia profesjonalistów, którzy zarządzają naszymi pieniędzmi tak, aby wypracować dla nas jak najwyższe zyski. W zamian za wykonywaną dla nas usługę, jak każdy usługodawca, pobiera opłatę. Jest to tzw. opłata za zarządzanie (ważną informacją jest fakt, że wyniki FI pokazywane są, już po odliczeniu opłaty za zarządzanie).

Podsumowując, Bank nie pobiera opłat za deponowanie pieniędzy na lokatach, ponieważ zarabia na dalszym inwestowaniu pożyczonych od Klientów pieniędzy np. poprzez udzielanie kredytów. Stare przysłowie: „Kasyno zawsze wygrywa” sprawdza się i w tym wypadku, ponieważ gdy przychodzimy do Banku po kredyt, to płacimy za niego o wiele więcej, niż Bank zapłaci za pożyczkę, której udzieliliśmy mu w postaci lokaty. Skoro, dzięki pieniądzom Klientów Bank zarabia na dodatkowych operacjach, to czy właściwe byłoby gryźć rękę, która go karmi, poprzez ustanowienie opłaty za prowadzenie lokat?

W przeciwieństwie do Banku, FI może jedynie zarządzać naszymi pieniędzmi i za to pobiera opłaty. FI dostaje jedynie procent od kapitału za wykonywaną usługę, tak samo jak Klienci Banku dostają procent za to, że włożą pieniądze na lokatę.

Nie ulega wątpliwości, że obie instytucje Bank i FI działają po to, aby zarabiać dla swoich właścicieli. Powstaje tylko pytanie, która z tych instytucji zarobi więcej dla swoich Klientów?

Odpowiedź na drugie pytanie: „Kto może zbankrutować Bank czy FI?”, kryje się w konstrukcji prawnej obu omawianych podmiotów rynku finansowego.

Banki to nie tylko instytucje komercyjne, ale również instytucje zaufania publicznego. Sytuacja, w której któryś z Banków bankrutuje i przepadają depozyty Klientów, powodowałaby utratę zaufania ludzi do całego systemu bankowego i masowego wycofywania gotówki z Banków, co z pewnością przełożyłoby się na rozregulowanie funkcjonowania gospodarki. Funkcjonowanie Banków jest ściśle kontrolowane, dlatego powiedzenie, że „Bank łatwiej obrabować niż założyć” znajduje swoje uzasadnienie.

Mimo wszystko Bank może zbankrutować. W przypadku upadłości Banku, pieniądze włożone na lokatę wchodzą w jego masę upadłościową. Należy w tym miejscu podkreślić, że pieniądze w Banku do 100.000 EUR podlegają ochronie Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Od daty wejścia w życie Ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, tj. od 17 lutego 1995 roku, zbankrutowały już 94 Banki, w tym 5 komercyjnych i 89 spółdzielczych4.

W przeciwieństwie do Banku, Fundusz Inwestycyjny w praktyce nie może zbankrutować, gdyż nie posiada zdolności upadłościowej. FI podzielony jest na jednostki uczestnictwa, których właścicielami są Klienci5. Bezpieczeństwo funkcjonowania FI opiera się na kilku określonych ustawowo filarach, a mianowicie:

- Podmiotem, który zarządza FI6 jest Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych (TFI). TFI jako spółka zarządzająca FI może upaść. Szczególnie ważny jest fakt, że dla bezpieczeństwa Klientów wpłaty do FI nie mogą być przedmiotem egzekucji kierowanej przeciwko TFI i nie wchodzą do masy upadłości TFI oraz nie mogą być objęte postępowaniem naprawczym7. Wydzielenie aktywów FI z aktywów spółki zarządzającej (TFI) ma na celu wzmocnienie bezpieczeństwa Klientów, bowiem ewentualna niekorzystna sytuacja finansowa TFI nie ma bezpośredniego wpływu na wyniki FI, a tym samym na sytuację Klientów.

- Dodatkową gwarancją bezpieczeństwa aktywów FI jest wprowadzenie instytucji Banku Depozytariusza, gdzie przechowywane są pieniądze Klientów. Ustawa o FI określa wymogi jakie musi spełniać Bank, aby mógł pełnić funkcję Depozytariusza8. Depozytariusz i TFI działają niezależnie i w interesie FI9.

W przypadku upadłości TFI, pieniądza Klientów są bezpieczne, ponieważ nie wchodzą w masę upadłościową TFI10 oraz przechowywane są w Banku Depozytariuszu. Gdy TFI upada Komisja Nadzoru Finansowego oraz Depozytariusz czuwają nad tym, aby zarządzanie FI przejęło inne TFI. W przypadku, gdy nie znajdzie się podmiot przejmujący, następuje likwidacja funduszu, a jego aktywa są spieniężane i przydzielane uczestnikom proporcjonalnie do liczby posiadanych jednostek uczestnictwa.

Wracając do opłat za zarządzanie pobieranych przez FI, należy poddać pod dyskusję następującą opinię: „FI są niesprawiedliwe, ponieważ pobierają opłaty za zarządzanie zawsze, niezależnie od tego, czy tracą, czy zarabiają.” A gdyby tak postawić tezę: Fundusze Inwestycyjne zarabiają, jedynie Klienci nie potrafią wykorzystać ich wszystkich możliwości? Obrona tej tezy zostanie podjęta w kolejnym artykule pt. „Kup drogo, sprzedaj tanio – jak zrobić milion inwestując w fundusze inwestycyjne”.

_____

Autor słów: Zig Ziglar
Więcej na temat systemu bankowego: http://www.nbportal.pl/pl/np/animacje/prezentacje/system_bankowy
Więcej na temat FI: http://www.nbportal.pl/pl/np/animacje/prezentacje/rynek_kapitalowy/fundusze-inwestycyjne
Źródło: http://www.bfg.pl/dotychczasowe-doswiadczenia
Art. 5 Ustawa o Funduszach Inwestycyjnych
Art. 4 Ustawa o Funduszach Inwestycyjnych
Art. 28 pkt. 4 Ustawa o Funduszach Inwestycyjnych
Art. 9 Ustawa o Funduszach Inwestycyjnych oraz art. 71 określające szczególne wymogi względem Depozytariusza
Art.10 Ustawa o Funduszach Inwestycyjnych
10 Art. 28 pkt. 4 Ustawa o Funduszach Inwestycyjnych

 

Katarzyna Wilkowska

Zespół Analiz Rynkowych i Inwestycji Kapitałowych